Η Ελλάδα εντάχθηκε στη διεθνή συμμαχία OceanEye, παρουσιάζοντας τρεις συγκεκριμένες δεσμεύσεις για την ενίσχυση της παρατήρησης και της συλλογής δεδομένων σχετικά με το θαλάσσιο περιβάλλον. Η πρωτοβουλία, η οποία προωθείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Καναδά, στοχεύει στην αναβάθμιση της παγκόσμιας παρουσίας στην παρατήρηση των ωκεανών έως το 2035.
Τις ελληνικές δεσμεύσεις ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης κατά την εναρκτήρια εκδήλωση της Παγκόσμιας Συμμαχίας OceanEye στη Νέα Υόρκη, στις 23 Σεπτεμβρίου 2026.
Οι άξονες της ελληνικής συμμετοχής
Η πρώτη δέσμευση αφορά τη συμμετοχή της χώρας στη Mercator Ocean International. Η Ελλάδα έχει ήδη υπογράψει τη σύμβαση ίδρυσης του οργανισμού ως διακυβερνητικού φορέα, ενώ το επόμενο στάδιο της διαδικασίας περιλαμβάνει την κύρωση της σύμβασης από τη Βουλή.
Η δεύτερη δέσμευση εστιάζει στην αξιοποίηση των υπολογιστικών υποδομών και των εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης που διαθέτει η χώρα. Στόχος είναι η επεξεργασία μεγάλου όγκου ωκεανογραφικών δεδομένων, καθώς και η συνεισφορά της Ελλάδας στο Ευρωπαϊκό Ψηφιακό Δίδυμο των Ωκεανών. Το συγκεκριμένο εργαλείο συγκεντρώνει δεδομένα σε πραγματικό χρόνο, ιστορικές τάσεις και μοντέλα πρόβλεψης για τις θάλασσες.
Η τρίτη δέσμευση αφορά την ενίσχυση των συστημάτων παρατήρησης και χαρτογράφησης θαλάσσιων οικοτόπων. Η δράση αυτή θα υλοποιηθεί μέσω των εξής μέσων:
- Χρήση εθνικών διαστημικών υποδομών.
- Αξιοποίηση συστημάτων επιτόπιας παρατήρησης.
- Ενίσχυση της επιχειρησιακής παρουσίας της χώρας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Χαρτογράφηση προστατευόμενων περιοχών
Στο πλαίσιο των δεσμεύσεων, η Ελλάδα αναλαμβάνει τη χαρτογράφηση των θαλάσσιων οικοτόπων που εντάσσονται στο δίκτυο Natura 2000. Επιπλέον, η δράση θα επεκταθεί στις περιοχές των δύο νέων εθνικών θαλάσσιων πάρκων που έχουν θεσπιστεί στο Ιόνιο και στις νότιες Κυκλάδες. Σύμφωνα με την κυβερνητική τοποθέτηση, η αξιοποίηση των δεδομένων που θα προκύψουν κρίνεται απαραίτητη για την ακριβή καταγραφή των μεταβολών στο θαλάσσιο περιβάλλον και την υποστήριξη μέτρων για την προστασία του.
Η πρωτοβουλία OceanEye αποτελεί μέρος της ευρύτερης ευρωπαϊκής πολιτικής, με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να έχει θέσει ως στόχο η ΕΕ να καλύπτει έως το 2035 περισσότερο από το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής ωκεάνιων δεδομένων, καθώς και αντίστοιχο μερίδιο στην αγορά των σχετικών τεχνολογιών, όπως οι αυτόνομοι αισθητήρες, τα ψηφιακά δίδυμα και η τεχνητή νοημοσύνη.
