Μια νέα ευρωπαϊκή πηγή χρηματοδότησης, η οποία θα μπορούσε να κινητοποιήσει από 12 έως 15 δισεκατομμύρια ευρώ για στρατηγικές τεχνολογικές επενδύσεις, προτείνει η Ελλάδα. Η πρωτοβουλία αφορά τη σύνδεση των μελλοντικών δημοπρασιών συχνοτήτων 6G με τη δημιουργία ενός κοινού ευρωπαϊκού μηχανισμού, με στόχο την ενίσχυση της τεχνολογικής ανταγωνιστικότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Η «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος»
Η ελληνική πρόταση προβλέπει τη σύσταση μιας «Ευρωπαϊκής Ένωσης Φάσματος» (European Spectrum Union). Σύμφωνα με το σχέδιο, οι δημοπρασίες των συχνοτήτων θα συνεχίσουν να πραγματοποιούνται σε εθνικό επίπεδο, ωστόσο ένα μέρος των εσόδων που θα εισπράττουν τα κράτη-μέλη από την παραχώρηση των δικαιωμάτων χρήσης του φάσματος 6G θα διοχετεύεται σε έναν κοινό ευρωπαϊκό μηχανισμό. Οι πόροι αυτοί θα αξιοποιούνται για τη χρηματοδότηση ψηφιακών υποδομών και τεχνολογιών, μειώνοντας την πίεση για εξεύρεση πρόσθετων κεφαλαίων από τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.
Η πρόταση αναπτύχθηκε από τον πρόεδρο του Eurogroup, Κυριάκο Πιερρακάκη, και παρουσιάστηκε στους Ευρωπαίους υπουργούς. Το ποσό των 12-15 δισ. ευρώ αποτελεί επί του παρόντος παραδοχή σχεδιασμού και όχι επίσημη αποτίμηση, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν περιλαμβάνει ενδεχόμενες μελλοντικές εισφορές από δικαιώματα συχνοτήτων 5G.
Διαπραγματεύσεις για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο
Η ελληνική πρωτοβουλία κατατέθηκε στο ευρωπαϊκό τραπέζι στις 22 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια συνεδρίασης του Συμβουλίου Γενικών Υποθέσεων στις Βρυξέλλες, όπου συζητήθηκε το επόμενο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028–2034. Την Ελλάδα εκπροσώπησε ο υφυπουργός Εξωτερικών Τάσος Χατζηβασιλείου.
Η συζήτηση για τον προϋπολογισμό διεξάγεται σε κλίμα έντονων διαπραγματεύσεων, καθώς η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει προτείνει προϋπολογισμό ύψους περίπου 2 τρισεκατομμυρίων ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 1,26% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της ΕΕ και καλείται να καλύψει νέες προτεραιότητες, όπως η άμυνα, η ασφάλεια, η απανθρακοποίηση και η βιομηχανική ανταγωνιστικότητα, παράλληλα με τις παραδοσιακές πολιτικές της συνοχής και της γεωργίας.
Ήδη, κράτη-μέλη όπως η Γερμανία, η Δανία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Αυστρία έχουν ζητήσει τη μείωση του προτεινόμενου προϋπολογισμού κατά αρκετές εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ, υποστηρίζοντας ότι οι χρηματοδοτικές ανάγκες δεν μπορούν να επιβαρύνουν περαιτέρω τους εθνικούς προϋπολογισμούς και τους φορολογούμενους.
Εναλλακτικές πηγές εσόδων
Η «Ευρωπαϊκή Ένωση Φάσματος» αποτελεί μία από τις πολλές επιλογές που εξετάζονται για την άντληση νέων πόρων. Στο πλαίσιο των διαβουλεύσεων έχουν τεθεί επίσης προτάσεις για:
- Τη διοχέτευση εσόδων από τις δημοπρασίες δικαιωμάτων εκπομπών CO2.
- Τη χρήση εσόδων από τον Μηχανισμό Συνοριακής Προσαρμογής Άνθρακα (CBAM).
- Επιβαρύνσεις για μη συλλεγόμενα ηλεκτρονικά απόβλητα.
- Μέρος των ειδικών φόρων κατανάλωσης στον καπνό.
- Ετήσιες εισφορές από μεγάλες επιχειρήσεις της ενιαίας αγοράς.
- Επιβαρύνσεις σε ψηφιακές υπηρεσίες, τον διαδικτυακό τζόγο, τον ακραίο πλούτο και τα κέρδη από κρυπτονομίσματα.
Οι προτάσεις αυτές βρίσκονται υπό συζήτηση, καθώς πολλές από αυτές συναντούν αντιδράσεις από κράτη-μέλη. Η τελική έγκριση του χρηματοδοτικού σκέλους για τον επόμενο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό απαιτεί ομοφωνία μεταξύ των 27 χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
