Έντονες αντιδράσεις και κρίσιμα ερωτήματα προκαλεί η συμπερίληψη μιας νέας διάταξης στο νομοσχέδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η οποία αφορά τη λειτουργία του ΟΠΕΚΕΠΕ. Στο επίκεντρο της κριτικής βρίσκεται το άρθρο 74, το οποίο προβλέπει τη διαδικασία εκκαθάρισης αγροτικών ενισχύσεων που δόθηκαν κατά την περίοδο 2018-2022.
Η επίμαχη ρύθμιση για τις αγροτικές ενισχύσεις
Η συγκεκριμένη διάταξη, η οποία χαρακτηρίζεται από πολλούς ως «εμβόλιμη» στο κείμενο του νομοσχεδίου, θέτει το πλαίσιο για τη διευθέτηση ζητημάτων που σχετίζονται με τις επιδοτήσεις που καταβλήθηκαν στους αγρότες κατά το διάστημα των τεσσάρων ετών που προηγήθηκαν. Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται στο άρθρο 74, επιχειρείται μια συνολική εκκαθάριση των οικονομικών αυτών εκκρεμοτήτων, μια κίνηση που έρχεται να ρυθμίσει παλαιότερες υποθέσεις που αφορούν τις ενισχύσεις του Οργανισμού Πληρωμών και Ελέγχου Κοινοτικών Ενισχύσεων Προσανατολισμού και Εγγυήσεων (ΟΠΕΚΕΠΕ).
Ωστόσο, το περιεχόμενο της ρύθμισης έχει προκαλέσει ανησυχία, καθώς συνδέεται άμεσα με μια περίοδο κατά την οποία έχουν διαπιστωθεί σοβαρές δυσλειτουργίες στις διαδικασίες καταβολής των ενισχύσεων. Η νομοθετική αυτή πρωτοβουλία έρχεται σε μια χρονική συγκυρία όπου η διαφάνεια και η νομιμότητα των πληρωμών του Οργανισμού αποτελούν αντικείμενο ευρύτερου ελέγχου.
Η εμπλοκή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας
Η κρισιμότητα του ζητήματος ενισχύεται από το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει ήδη ξεκινήσει έρευνα σχετικά με υποθέσεις απάτης που αφορούν τις αγροτικές ενισχύσεις της περιόδου 2018-2022. Η παράλληλη πορεία της δικαστικής διερεύνησης με τη νομοθετική προσπάθεια εκκαθάρισης δημιουργεί εύλογα ερωτήματα σχετικά με τον χαρακτήρα και τον τελικό σκοπό της διάταξης.
Οι επικριτές της ρύθμισης υποστηρίζουν ότι με τον τρόπο αυτό επιχειρείται ουσιαστικά μια νομιμοποίηση παλαιότερων πληρωμών, οι οποίες είχαν χαρακτηριστεί ως παράνομες ή τουλάχιστον προβληματικές κατά τους ελέγχους που διενεργήθηκαν. Η ανησυχία εστιάζεται στο κατά πόσο η προτεινόμενη εκκαθάριση μπορεί να οδηγήσει σε παραγραφή ευθυνών ή σε «κλείσιμο» υποθέσεων που τελούν υπό τον έλεγχο των ευρωπαϊκών δικαστικών αρχών.
Ερωτήματα για τη διαδικασία και τις επιπτώσεις
Η εισαγωγή του άρθρου 74 στο νομοσχέδιο του ΥΠΑΑ έχει προκαλέσει προβληματισμό για τις πιθανές συνέπειες που θα έχει αυτή η κίνηση στις σχέσεις της χώρας με τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα. Καθώς ο ΟΠΕΚΕΠΕ διαχειρίζεται σημαντικά κονδύλια της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, οποιαδήποτε αμφισβήτηση της νομιμότητας των πληρωμών ενδέχεται να έχει άμεσο αντίκτυπο στη χρηματοδότηση του αγροτικού τομέα.
Οι αρμόδιοι φορείς καλούνται πλέον να αποσαφηνίσουν τον ρόλο της διάταξης και να εξηγήσουν για ποιον λόγο κρίθηκε απαραίτητη η θέσπισή της τη δεδομένη στιγμή, ενώ η έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Η συζήτηση στη Βουλή αναμένεται να επικεντρωθεί στα σημεία εκείνα που αφήνουν περιθώρια για αυθαίρετες ερμηνείες σχετικά με τις ενισχύσεις που δόθηκαν στο παρελθόν, με το ζητούμενο να παραμένει η διασφάλιση των κοινοτικών πόρων και η πλήρης διαφάνεια στη διαχείρισή τους από τον ΟΠΕΚΕΠΕ.
