Υστέρηση στη λειτουργία των κρίσιμων συστημάτων ασφαλείας στον ελληνικό σιδηρόδρομο διαπιστώνει η αντιπροσωπεία της Επιτροπής Αναφορών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία ολοκλήρωσε την τριήμερη επίσκεψή της στην Ελλάδα στις 23 Σεπτεμβρίου. Παρά τις παρεμβάσεις που έχουν υλοποιηθεί τα τελευταία 3,5 χρόνια μετά την τραγωδία των Τεμπών, η εικόνα που αποτυπώθηκε δείχνει ότι βασικά συστήματα δεν έχουν τεθεί ακόμη σε πλήρη λειτουργία σε όλο το σιδηροδρομικό δίκτυο.
Εκκρεμότητες με το σύστημα ETCS
Ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα που αναδείχθηκαν αφορά το σύστημα ETCS. Σύμφωνα με την αντιπρόεδρο της Επιτροπής Αναφορών, Ντολόρες Μονσεράτ, το σύστημα έχει εγκατασταθεί στο 100% του βασικού σιδηροδρομικού άξονα, ωστόσο η αδειοδότησή του φτάνει περίπου το 75%. Για το υπόλοιπο τμήμα του άξονα, απομένουν δύο επιμέρους τμήματα προκειμένου να ολοκληρωθεί η διαδικασία.
Κατά τη διάρκεια των συναντήσεων με τους εμπλεκόμενους φορείς, διαπιστώθηκε έλλειψη συντονισμού. Ενώ ο ΟΣΕ ενημέρωσε την αντιπροσωπεία ότι έχουν κατατεθεί όλοι οι σχετικοί φάκελοι και αναμένονται εγκρίσεις, η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων (ΡΑΣ) ανέφερε ότι για δύο συγκεκριμένα τμήματα δεν έχει υποβληθεί ακόμη φάκελος. Η ΡΑΣ διαβεβαίωσε ότι διαθέτει το απαραίτητο δυναμικό για την ταχύτερη διεκπεραίωση των ελέγχων, διευκρινίζοντας ότι αυτό δεν συνεπάγεται αυτόματη έγκριση, καθώς ενδέχεται να ζητηθούν συμπληρωματικά στοιχεία ή διορθώσεις.
Από την πλευρά του, ο διευθύνων σύμβουλος της Σιδηρόδρομοι Ελλάδος, Χρήστος Παληός, έχει δηλώσει πρόσφατα στην αρμόδια επιτροπή της Βουλής ότι ο στόχος είναι η υποβολή και έγκριση των δύο εναπομεινάντων φακέλων έως το τέλος του 2026.
Συναντήσεις και ευρήματα της ευρωπαϊκής αντιπροσωπείας
Η αντιπροσωπεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πραγματοποίησε σειρά επαφών με την πολιτική ηγεσία του υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών, τον περιφερειάρχη Θεσσαλίας Δημήτρη Κουρέτα, στελέχη του ΟΣΕ, εργαζομένους, εκπροσώπους ανεξάρτητων αρχών, καθώς και με συγγενείς των θυμάτων. Επιπλέον, επισκέφθηκε το Κέντρο Ελέγχου και Κυκλοφορίας στη Λάρισα και το Σιδηροδρομικό Κέντρο Αχαρνών (ΣΚΑ).
Η κυρία Μονσεράτ υπογράμμισε ότι απαιτούνται επενδύσεις για την αποκατάσταση της εμπιστοσύνης των πολιτών, επισημαίνοντας τον ρόλο της ΡΑΣ και του ΕΟΔΑΣΑΑΜ στην εποπτεία. Στο πλαίσιο των παρεμβάσεων, παρουσιάστηκε η πλατφόρμα Railway.gov για την παρακολούθηση της λειτουργίας των τρένων, η οποία χαρακτηρίστηκε θετική πρακτική, ενώ σημειώθηκε η δημιουργία πέντε κέντρων επιχειρήσεων με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Οι ευρωβουλευτές της ομάδας S&D, Γιάννης Μανιάτης και Isilda Gomes, σε κοινή τους δήλωση, υποστήριξαν ότι τα συστήματα ETCS και GSM-R δεν βρίσκονται σε πλήρη λειτουργία, τονίζοντας ότι ο ελληνικός σιδηρόδρομος δεν έχει συγκλίνει πλήρως με τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Διερεύνηση του δυστυχήματος
Σχετικά με τις ποινικές και αστικές ευθύνες, η Ντολόρες Μονσεράτ τόνισε ότι η Επιτροπή Αναφορών δεν αποτελεί δικαστήριο και εμπιστεύεται την ανεξαρτησία των ελληνικών δικαστικών αρχών. Η αποστολή εξέτασε επίσης καταγγελίες για τη διαχείριση του χώρου του δυστυχήματος και την απομάκρυνση υλικών.
Ο ΕΟΔΑΣΑΑΜ ενημέρωσε την αντιπροσωπεία ότι, βάσει των διαδικασιών, δεν θα επέτρεπε την απομάκρυνση υλικών χωρίς σχετική αδειοδότηση από τις δικαστικές και αστυνομικές αρχές. Αντίθετα, οι ευρωβουλευτές Γιάννης Μανιάτης και Isilda Gomes έθεσαν ζήτημα αλλοίωσης του χώρου και μεταφοράς υλικού, που κατά τους ίδιους περιείχε και ανθρώπινα οστά, χωρίς δικαστική εξουσιοδότηση. Τα στοιχεία που συγκεντρώθηκαν από την αποστολή θα ενσωματωθούν στην τελική έκθεση της Επιτροπής Αναφορών.
