Σε αναπροσαρμογή των προγραμμάτων πτήσεών τους προχωρούν οι αεροπορικές εταιρείες διεθνώς, επιχειρώντας να αναχαιτίσουν τις συνέπειες από την κατακόρυφη άνοδο των τιμών στα καύσιμα αεροσκαφών. Η πίεση στο λειτουργικό κόστος μεταβάλλει τη στρατηγική των μεγάλων αερομεταφορέων, οι οποίοι δίνουν πλέον προτεραιότητα στην κερδοφορία και τις ταμειακές ροές έναντι της διεύρυνσης του μεριδίου αγοράς.
Αναθεώρηση πτητικού έργου και οικονομικές επιπτώσεις
Η American Airlines εκτιμά ότι η πρόσφατη αύξηση των τιμών στα καύσιμα επιβαρύνει τα έξοδα του τέταρτου τριμήνου κατά περίπου 1 δισ. δολάρια. Ο οικονομικός διευθυντής της εταιρείας, Devon May, επισήμανε ότι η τιμή ανά γαλόνι για το τρέχον τρίμηνο υπολογίζεται κατά 1 δολάριο υψηλότερα σε σύγκριση με τις εκτιμήσεις του Ιουλίου, με κάθε μεταβολή ενός σεντ να επιφέρει κόστος 10 εκατ. δολαρίων. Στο πλαίσιο αυτό, η εταιρεία έχει προαναγγείλει προσαρμογές στη χωρητικότητά της για το τέλος του έτους.
Αντίστοιχες κινήσεις υλοποιούν η United Airlines, η οποία έχει ήδη αφαιρέσει προγραμματισμένες πτήσεις του Δεκεμβρίου, και η Southwest Airlines. Η Southwest, η οποία αρχικά είχε σχεδιάσει αύξηση της χωρητικότητάς της κατά 2%-3% για φέτος, έχει περιορίσει το πλάνο της στο μισό. Ο οικονομικός διευθυντής της Southwest, Tom Doxey, ανέφερε ότι η περαιτέρω μείωση της χωρητικότητας αποτελεί τη «φυσική αντίδραση» σε περίπτωση που διατηρηθούν οι υψηλές τιμές καυσίμων.
Η εικόνα της αγοράς καυσίμων
Σύμφωνα με τα στοιχεία του Jet Fuel Price Monitor της IATA, ο παγκόσμιος μέσος όρος της τιμής του jet fuel ανήλθε την τελευταία εβδομάδα στα 181,46 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας αύξηση 6,1% μέσα σε μόλις επτά ημέρες. Η IATA προβλέπει ότι ο συνολικός λογαριασμός καυσίμων για τον κλάδο θα φτάσει τα 350 δισ. δολάρια το 2026, από 252 δισ. δολάρια το προηγούμενο έτος, με το καύσιμο να απορροφά πλέον το 31,4% των λειτουργικών εξόδων.
Οι συνέπειες αποτυπώνονται στις προβλέψεις για την κερδοφορία του κλάδου, με τα καθαρά κέρδη να αναμένεται να υποχωρήσουν στα 23 δισ. δολάρια το 2026, από 45 δισ. δολάρια το 2025. Παράλληλα, οι αποδόσεις των εισιτηρίων εκτιμάται ότι θα ενισχυθούν κατά 7%, καθώς οι εταιρείες επιχειρούν να μετακυλήσουν μέρος του κόστους στους επιβάτες. Ο γενικός διευθυντής της IATA, Willie Walsh, σημείωσε ότι παρά τις αυξήσεις, οι αεροπορικές εταιρείες εξακολουθούν να απορροφούν σημαντικό τμήμα της επιβάρυνσης.
Η κατάσταση στην ελληνική αγορά
Οι πιέσεις από το ενεργειακό κόστος είναι άμεσες και για την Aegean, η οποία ανακοίνωσε ζημιές 3,3 εκατ. ευρώ για το πρώτο εξάμηνο, παρά την αύξηση των εσόδων της κατά 4%. Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Δημήτρης Γερογιάννης, διευκρίνισε ότι οι ναύλοι δεν αυξήθηκαν επαρκώς ώστε να καλύψουν το κόστος των καυσίμων, οι τιμές των οποίων παραμένουν περίπου στο διπλάσιο επίπεδο σε σχέση με την αρχή του έτους. Η εταιρεία προτίθεται να διατηρήσει «πειθαρχημένη» πολιτική χωρητικότητας για τους επόμενους έξι έως οκτώ μήνες.
Παρά τις προκλήσεις, η επιβατική κίνηση στην Ελλάδα παραμένει σε θετική τροχιά, με την Aegean να καταγράφει αύξηση 4,8% τον Ιούλιο και τον Αύγουστο. Αντίστοιχα, το αεροδρόμιο της Αθήνας «Ελευθέριος Βενιζέλος» σημείωσε αύξηση 4,4% στην κίνηση επιβατών κατά το οκτάμηνο, φτάνοντας τους 23,71 εκατομμύρια επιβάτες. Ωστόσο, η διεθνής τάση για περικοπή πτήσεων σε λιγότερο αποδοτικές συχνότητες ενδέχεται να ασκήσει πίεση στις συνδέσεις εκτός περιόδου αιχμής, επηρεάζοντας τις προσπάθειες για ενίσχυση του τουρισμού κατά τη διάρκεια του φθινοπώρου και του χειμώνα.
